|
Shabakadda Bulshaweynta Digil Mirifle | ||
|
|
Sida Salaada Loo Tukadao C/raxmaan Sheikh Dhaayow Walaalayaal waxaan rabaa in aan halkan idiin kusoo gudbiyo sunanu salaati waxaana loo yaqaanaa hay-aatu salaati caawana waxaan idiin soo gudbin haya-aatu salaati oo kamid ah sunanta ay leedahay salaadu Maxaa laga wadaa hay-aatu salaati maxay tahay hay-aatu salaati ? Walaal sunooyinka salaada waa labo qaybood qayb afka laga sheego (dhaho,yiraahdo) iyo qayb ficil (fal) ahaan loo sameeyo kuwa fal-ahaanta loo sameeyo waxaa lagu magacaabaa hay-aatu salaati Waa maxay macnaha ayleedahay kalimada (erayga) hay-aad ? Walaal hay-aat waa erayga hay-ad oo labadiyay macnaha hay-ad waxaa lagu fasiri karaa sida-tan qaababka (hababka )loo tukanaayo salaada qofka marka uu salaada ku jiro qaabka (habka) uu u istaagaayo marka uu salaada galayo qaabka uu u qaadayo ( taagayo ) gacamaha marka uu dhahayo (oranayo) allaahu akbarta salaada lagu galo (xidho) qaabka uu u fadhiisanayo marka uu attaxiyaadsanayo iyo wixi ficil (fal) ah ee la samaynayo inta lagu gudo jiro salaada waxaa lagu magacaaba hay,aatu salaati ee walaal sida u ogow wax kale ha u qaadan Meeqo(imisa) hay-aat (qaabab,,,habab ) bayledahay salaadu ? walaal salaadu waxay leedahay 13 sadex iyo toban hay-aat ama qaab (hab) waxaana kuugu soo gudbin insha-allahu qoraalkan hay-aatkii salada oo sawir wata si uu qofku aad ugu sii fahmo oo uusan ugu baahan qof kale oo uu wax ka waydiiyo hay-aatka salaada waxaana sawirka soo raacin markaan ka hadlayo mid walba qaabka saxda ah iyo qaabka khaladka ah ee ay dadku sameeyaan NB; sawirkana waxaan kasoo qaatay sawir loo ban dhigay sheakh cabdalla binu cabdiraxman al- jibriin raxima hullaahu oo ka mid ahaan jiray culumada ugu waa wayn sucuudiga oo mar dhawayd geeriyooday wuxuuna sheakhu dhahay sawiradan waa sax waxayna waa faqsan yihiin sunadii rasuulka scw waana in la faafiyaa si ay dadka ooga faa-idaystaan ana waxaan usoo gudbin walaalahayga somaliyeed si ay ooga faaidaystaan walaal khayrka gaarsii adna walaalahaaga ee ha is ag dhigin 1 hay,ada (qaabka) kobaad ee ayleedahay salaadu waa in aad kor u qaada labadada kacmood marka aad salaada xidhanaysid (galaysid) ee aad leedahay allahu akbar gacmo kor u qaadida iyo takbiirtu (allahu akbartu ) waa in ay isla socdaan faraha ay leeyihiin labadada kacmood wa in aad isku dhajisaa markaad kor u qaadayso oo ayagoo isku dhagan aad kor u qaada rasuulka scw waxaa laga soo wariyay labo qaab (hab) in uu u qaadi jiray gacmaha waxaana kasoo wariyay sidaa rasuulka scw ibnucumar Wuxuu yiri ibnu cumar rasuulka scw (markuu salada galayo (xidhanayo) wuxu kor u qadi jiray labadiisa gacmood wuxuuna la simi jiray garbihiisa) waana sedan ku cad sawirkan ee walaal fiirso uu ku dayo si aad u asiibto sunada
wa kana sawirkii marka walaal ku dayo oo samee Qaabka labaad ee uu rasuulku scw u qaadi jiray gacmaha markuu salada galayo waxaa rasuulka scw kasoo wariyay maalk Maalig wuxu yiri ( rasuulka scw marka uu salaada galo ee uu dhaho allahu akbar wuxuu kor u qaadi jiray labada gacmood wuxuuna la simi jiray dhagihiisa) waxaa wariyay muslim qaabkii oo sawirna waa sida tan ee walaal fiiri kuna dayo una qaad qabkan ama kii hore midkaad doonto
waa kanaa sawirkii qaabkii labaad
marka walaal ku dayo sawirka 2) hay-ada labaad waa in aad kacmaha kor u qaada marka aad rabto in aad rukuucdo waxaadna u qaadi labadii qaab (hab) aan ku soo shegay hay-ada koobad sawirkoodana waan kuu soo hor miriyay markaad dhahaysid allahu akbar ee aad u socotid rukuucda waa in aad sidaas oo kaleeto samaysaa 3) hay-ada sadexaad ee ay leedahay salaadu waa in aad gacmaha kor u taagtaa marka aad kasoo kacdo rukuucda ee aad dhahayso samicalaahu liman xamida waxaadna u qaadi sidi aad u qaaday markii aad salada galaysay ama aad rukuucaysay oo wax farqi ah uma dhaxeeyo ee sawirkii hay-adi kobaad ku laabo waxaana daliil u ah xadiiskan laga wariyay ibnu cumar Wuxuu yiri ibnu cumar rasuulka scw (markuu salada galayo (xidhanayo) wuxu kor u qadi jiray labadiisa gacmood wuxuuna la simi jiray garbihiisa marka uu rukuuci rabo ee uu dhahayo allahu akbar wuxuu kor u qaadi jiray gacmihiisa marka uu kasoo tooso rukuucda ee uu dhahayo samicallaahu liman xamida wuxuu kor u qaadi jiray kacmihiisa ) waxaa wariyay muslim NB; waxaa sunno ah in markaad rukuucaysid jilbaha hor dhigto dhulka ee aada gacmaha hor marin waana sida laga soo wariyay rasuulka scw
Wuxuu yiri waa-il binu xujri (waxaan arkay rasuulka scw oo markuu rabo in uu sujuudo ee uu sujuuda u socdo hor dhiga dhulka labadiisa lowyo (jilib) inta uusan dhigin dhulka labadiisa gacmood ) waxaa wariyay ahlu sunan 4 ) waxaa kale oo ka mid ah hay-aadka salaada in aad dhigto xabadkaaga (laabtaada) dusheeda (korkeeda ) labadaada kacmood waxaana rasuulka swc kasoo wariyay sidaa waa-il binu xujri waana kan daliilkii Wuxuu rasuulku scw saari jiray labadiisa gacmood xabadkiisa (laabtiisa) dusheeda waxaana wariyay ibnu khuzaymah al-banina wuu saxiixyelay 5 ) waxaa kale oo ka mid ah hay-aadka salaada in aad dulsaarto gacantaada bidix xabadkaaga kadibna aad dusha kasii saarto gacantaada midig gacantaada bidix waxaana rasuulka scw kasoo wariyay waa-il binu xijr Waxaa uu yiri waa-il binu xujri ( rasuulka scw ayaa xidhay saladii markaas kadib ayaa wuxuu saaray gacantiisa midig dhabarka calaa-casha gacantiisa bidix iyo dhudhunka iyo camaa cumaa cumaha ) waxaa wariyay abuu dawuud qaabka loo sarayo oo sawir ah oo labo nooc ah ayaan kusoo gudbin ee walaal midkii kuu fududaada samee labaduba waa suno rasuulka scw ka sugnaatay sawirka qaabka kobaad
qaabkii labaadna 6) waxaa kale oo kamid ah hay-aadka salaada inta aad ku jirto salaada in aad fiiriso meesha sujuudaada ama taagnoow ama fadhi ama rukuucsano waxayna taasi kuu keeni in aad ku khushuucdo salaadada caaisho ayaa waxaa laga wariyay xadiiskan saxiixa ah oo arintaas tilmaamaya Caaisha waxay tiri markii ay ka sheekaynaysay salaadii rasuulka scw rasuulka scw aragiisa muusan ka leexin jirin meesha sujuudiisa inta uu salaada ku jiro waxaa wariyay bayhaqi waxaana saxiixyeelay sheakh al-abaani 7 ) waxaa kale oo kamid ah hay-aadka salaada in uu qofku kala fogeeyo cirbihiisa marka uu salaada u taagan yahay,, waxaan banaanay in uu isku dhajiyo cirbihiisa ee waa in uu u kala fogeeyaa sida ay sunada rasuulka scw ay ahan jirtay sida uu u taagan yahay ninka sawirka bal fiiri NB; lama ogola in aad aad u kala fogayso ee si meel dhaxaad ah ayaa fican
8 )waxaa kale oo ka mid ah hay-aadka salaada in uu qofku ku qabto labadiisa gacmood labadiisa jilib marka uu rukuucsan yahay farahana waa in uu kala bixiyaa ee waa in uusan faraha isku dhajin faraha laga hadlayo waa kuwa gacmaha dhabarkiisana waa in uu fidiyaa madixiisana waa in uu yeela hortiisa waana in uusan madaxa hoos u foorarin korna uusan u qaadin walaal fiiri labadan sawir una rukuuc sida labadan sawir sida aya sax ah
waxaa khalad ah in uu qofku u rukuuco sida ku cad labadan sawir ee hoose
ha foorarin madaxa korna ha u taagin maxada 9 ) waxaa kale oo kamid ah hay-aadka salaada in uu qofku xubnaha laga sujuudo ee todobada ah ku dhajiya (makan siiya ) dhulka wana kuwan 1 wajiga iyo sanka oo wada socda 2-3 Labada gacmood 4-5 iyo labada jilib 6-7 labada lugood farahooda waxaana ku imaaday xadiis saxiix ah NB markaad kasoo toosto rukuucda hasamayn sidan ku cad sawirnkan
gacmaha siidaa ama xabadka saaro
10 waxaa kale oo kamid ah hay-aadka salaada markuu qofku sujuudsan yahay in uu ka fogeeyo murqihiisa dhinacyadiisa waxaana daliil u ah xadiiskan ( Rasuulka scw wuu sujuudi jiray ilaa laga arko cadaanta kilkishiisa ) calooshiisana in uu ka fogeeyo bowdadiisa (cinjirkiisa) labadiisa dhudhuna in uu ka fogeeyo bowdadiisa labadiisa jilibna in uu kala fogeeyo labada ciribna in uu kor u taago cirbaha farahoodana caloshodana in uu dhulka ku dhajiyo ayagoo kala baxsan waana in uu qiblada u jeedida sida ku cad sawirkan
waa faraha ay leeyihiin labada lugood fiir cirbahana waa in uu isku dhajiyaa sida ku cad sawirka waxaana daliil u ah xadiiskan laga wariyay rasuulka scw (Rasuulka scw wuxuu isku dhawayn jiray (dhajin jiray) labadiisa cirbood marka u sujuudsan yahay ) waxaa wariyay ibnu khuzaymah al-banina wuu saxiixyelay labadiisa gacmoodna waa in uu dhigaa garbihiisa la simankooda faruhuna isku dhowyihiin (isku dhagan yihiin) waana kan sawiradii sida loo sujuudayo
sidan waa khalad 11) waxaa kale oo kamid ah hay-aadka salaada qofka marka uu fadhiisanaayo inta u dhaxaysa labada sujuud in uu gogladaa lugta bidix oo uu ku fadhiisto mida midigna in uu taagaa marku attaxiyaadka dhexe fadhiisanaayana waa in uu sidaas oo kaleeto u fadhiistaa waana sidan sawiran
laakiin labadan qaab waa khalad ee ha u fadhiisan walaal waa khalad sidan
laakiin ataxiyaadka danbe wuxuu u fadhiisan si ka duwan sida loo fadhiisanayo midka dhexe taas oo ah in uu ku fadhiista sintiisa bidix lugta midina in uu taago,, lugta bidixna in uu ka hoos bixiy lugta midig waana sida ku cad sawirkan ee walaal u fiirso kuna dayo sawirka waana kan sawirkii
12 waxaa kale oo ka mid ah hay,aadka salaada in uu qofku saaro gacmihiisa bowdadiisa marka uu fadhiisto inta u dhaxaysaa labada sujuud wuxuuna u saari sida ku cad sawiradan iyo sida tan
wana in uu fidiyaa farihisiisa waxaa kale oo laga rabaa qofka marka uu u fadhiisto attaxiyaadka in uu saaro labadiisa gacmood bowadadiisa laakin faraha gacanta bidix waa in uu fidiyaa faraha gacanta midigna waa in uu isku qabta faryarada iyo faadumada ,,fardhexada iyo suulkana waa in uu ka dhigaa sidi goobaanin wareeg farmurugsatadana waa in uu fidiyaa sida ku cad sawiradan
ufiirso walaal sawirka 13 waxaa kale oo ka mid ah hay,aadka salaada markaad ka baxayso salaada ee aad salaamo naqsanaysid ee aad dhahaysid assalaamu calaykum in aad u jeedsatid dhinacaaga mid iyo dhinacaaga bidix waana markaad dhahaysid assllaamu calaykum waraxmatulaahi wabarakaatuh walaal waxaa intaas iiga dhan hayaadkii salaada oo wata sawiro walaal ha iga halmaamin ducada una ducee waalidkay iyo waalid muslim oo dhan wadankeenana usoo ducee wlaal in uu alle dajiyo wabilaahi towfiiq
|
barashada sida salaado loo tugado
|
faraha gacmaha sida
loo furayo fiiri 
sida sawirkan waa
khalad 
farihiisa 
